بود كه به يك بار شخصى را كه از جانب اصفهان مىآمد ، گرفتند و از پيش او فرمانى چند به مهر ملك طغرل به اسم هر يكى از امراى خليفه و سلطان مسعود كه به نام هر يكى جاگيرهاى كلان‌كلان نوشته پيدا شد . چون خليفه بر مضمون آن فرامين مطلع شد ، فى الحال ، فرمود كه يكى از امرا را گرفته در بند كردند و خانه‌هاى او را تاراج نمود . نام او اغلبك بود . چون آن جماعت ديگر كه فرامين به نام ايشان بود اطّلاع يافتند ، از ترس خليفه به‌اتفاق همه گريخته به اردوى سلطان مسعود رفتند . خليفه از بغداد كس نزد سلطان مسعود فرستاده ايشان را طلب داشت . سلطان مسعود در مقام عذرخواهى درآمده ايشان را نزد خليفه نفرستاد . بنابراين ، در ميان خليفه و سلطان مسعود نزاع و خصومت شد ، و خليفه عزيمت همراهى او بر طرف ساخت . سلطان مسعود در آن باب مبالغهء بسيار مىكرد و تحكمات مىنمود و خليفه خواهىنخواهى همراهى مىبايد مىنمود ولى هنوز معاملهء ايشان مشخّص نشده بود كه ملك طغرل در ماه محرّم اين سال فوت شد . « 1 » و چون سلطان مسعود اين خبر شنيد ، فى الحال از سر مبالغهء خليفه درگذشته عنان عزيمت به صوب همدان منعطف نمود . چون به نواحى همدان رسيد جميع امرا و اعيان دولت ملك طغرل به استقبال سلطان مسعود شتافته او را به اعزاز و اكرام تمام به شهر همدان درآورده بر سرير سلطنت متمكّن گردانيدند . سلطان مسعود ، شرف الدّين انوشيروان بن خالد را به منصب وزارت سرافراز گردانيد . و از جمله وقايع اين سال كشته شدن شمس الملوك اسماعيل ، صاحب دمشق ، بود . سبب كشته شدن او را در تواريخ معتبر چنين آورده‌اند كه تاج الملوك ، پدر شمس الملوك ، را حاجبى بود كه او را يوسف بن فيروز گفتندى و او در زمان حيات تاج الملوك كمال تحكّم و بندگى داشت و همچنين در حكومت شمس الملوك كار او روزبه‌روز بالا مىگرفت . آخر الأمر ، او را به مادر شمس الملوك متهم داشتند . شمس الملوك چون اين خبر شنيد ، در مقام قتل يوسف مذكور شد . يوسف چون به ارادهء شمس الملوك اطّلاع يافت ، گريخته ، خود را به تدمر « 2 » رسانيد و در آنجا متحصّن شد . شمس الملوك بعد از گريختن او مىخواست كه مادر خود را به قتل رساند . چون مادرش بر اين حال اطّلاع يافت ، پيش از آنكه او قصد او كند ، وى را به زهر هلاك كرد « 3 » و پسر ديگرش ، شهاب الدّين محمود بن تاج الملوك را به جاى او بر سرير حكومت نشانيد و بر آن ديار استيلا يافت . « 4 »

--> ( 1 ) . تولّد ملك طغرل در محرّم سال 503 هجرى اتفاق افتاده بود . ( 2 ) . هر سه نسخه ، دير ؛ در متن ، تدمير . تدمر ، شهرى قديم در شام در نزديكى حلب . ( 3 ) . مرگ وى در چهاردهم ربيع الآخر بود و تولّدش هفتم جمادى الآخر 516 هجرى . ( 4 ) . ابن اثير علّت قتل شمس الملوك به دست مادرش را جور و ستم بيش از حد شمس الملوك و مكاتبهء وى با اتابك زنگى در خصوص واگذارى دمشق به او دانسته است . الكامل ، ج 11 ، ص 20 .